Centrum Medyczne EUROMED
90-716 Łódź, ul. Gdańska 26
tel. +48 42 632 65 86
tel. +48 601 365 926
e-mail: info (at) euromedcentrum.pl
Hemoroidy
Głównym objawem choroby hemoroidalnej, zwanej potocznie żylakami odbytu, jest krwawienie.

Hemoroidy to niewielkie struktury anatomiczne znajdujące się wewnątrz kanału odbytu. Ich nazwa pochodzi od greckiego słowa hemoroides, które oznacza przepływ krwi. Ich zadaniem jest utrzymywanie szczelności odbytu, szczególnie gazów. Mają formę wypukleń błony śluzowej do wewnątrz i w głównej mierze składają się z licznych połączeń tętniczo-żylnych. Układ końcowych tętniczek bezpośrednio przechodzących w żyły (bez obecności naczyń włosowatych) tworzy poduszeczki naczyniowe w górnej części kanału odbytu tuż powyżej linii grzebieniastej. Są one otoczone dwoma mięśniami okrężnymi - zwieraczami odbytu - wewnętrznym i zewnętrznym.

Mięśnie te przez większość czasu pozostają w stanie napięcia. Powoduje to zastój krwi w hemoroidach, ich pęcznienie, ścisłe przyleganie do siebie i utrzymywanie szczelności kanału odbytu. W trakcie oddawania stolca mięśnie zwieracza odbytu rozluźniają się i wówczas następuje odpływ krwi zgromadzonej w hemoroidach.


Objawy

Typowe objawy choroby hemoroidalnej to:
  1. świąd,
  2. pieczenie i sączenie,
  3. pozostawianie śladów stolca,
  4. jasnoczerwone ślady krwi na stolcu i papierze toaletowym lub bieliźnie,
  5. uczucie niekompletnego wypróżnienia.
Najczęściej występuje kilka objawów łącznie, które dla pacjenta są bardzo nieprzyjemne i mogą znacznie obniżyć komfort życia osoby dotkniętej tą chorobą.

Nie wiadomo dokładnie, ile osób cierpi na opisane dolegliwości. Przypuszcza się, że co trzecia osoba po 30 roku życia sporadycznie lub często cierpi na hemoroidy.
Wiadomo jednak, że znaczna część osób starszych dotknięta jest tą dolegliwością.

Przyczyną krwawienia, bólu, świądu w okolicy odbytu nie zawsze muszą być hemoroidy: skóra wokół ujścia odbytnicy jest bardzo wrażliwa. Łatwo dochodzi tam do podrażnień, skaleczeń lub zapalenia. W ten sposób może dojść np. do powstania szczeliny odbytu. Pod pojęciem tym rozumiemy głębokie pęknięcie lub owrzodzenie śluzówki odbytnicy, w którym w miarę upływu czasu może dojść do zapalenia. Szczelina może powodować ostry ból oraz często nieznaczne krwawienie.
W okolicy odbytu dochodzi często także do powstania egzemy okołoodbytniczej (zapalna choroba skóry w okolicy odbytu) oraz łagodnych guzkowatych płatków skóry.
Przy częstym występowaniu i utrzymywaniu się dolegliwości w okolicy odbytu należy skonsultować się z lekarzem specjalistą.
Za tymi objawami mogą kryć się także poważne schorzenia, co jednak zdarza się stosunkowo rzadko. Tylko badanie lekarskie może wykluczyć takie podejrzenie.

Jak powstaje choroba?

Rozwój choroby hemoroidalnej przebiega stopniowo. Początkowo sploty żylno-tętnicze powiększają się, błona śluzowa rozciąga się, powstaje obrzęk, tworzą się guzki krwawnicze, które powiększają się i zaczynają krwawić. Następuje także osłabienie podporowej tkanki łącznej i więzadeł Parksa, co powoduje wypadanie guzków krwawniczych przez kanał odbytu na zewnątrz. Można tu więc wyróżnić kilka etapów choroby.

W pierwszym występują jedynie bezbolesne krwawienia w czasie oddawania stolca. Mamy wówczas do czynienia z tzw. hemoroidami wewnętrznymi. Powiększenie splotu naczyniowego jest jedynie czasowe, a krwawienie następuje z błony śluzowej położonej wyżej. Krew ma żywoczerwoną barwę.

Podczas drugiego etapu naczynia krwionośne ulegają uszkodzeniu i są zastępowane przez tkankę łączną. Tworzą się "guzy", które podczas parcia lub wypróżnienia są przesuwane przez masy kałowe ku dołowi. Dlatego też oprócz krwawienia występuje wówczas ból.

W kolejnym okresie (w przypadku tzw. hemoroidów zewnętrznych) splot naczyniowy utracił już swoją sprawność, a otaczające tkanki zmieniają się chorobowo. Czynność zwieraczy mięśni ulega osłabieniu. Przy każdym wypróżnieniu duże guzy wypadają na zewnątrz, a niekiedy pozostają na zewnątrz jako trwale wypadnięte i są widoczne w ujściu kanału odbytu. Duże guzy krwawnicze pociągają za sobą ku dołowi błonę śluzową, która pozostając na zewnątrz jelita, podlega stałemu drażnieniu i reaguje śluzową wydzieliną. Objawy choroby to: krwawienie, wrażenie obrzęku i ucisku, uczucie dyskomfortu, ból, stałe wilgotnienie odbytu, swędzenie, brudzenie bielizny. Chory ma problemy z utrzymaniem higieny osobistej.

Krwawienie może występować w różnych ilościach - od śladowego do bardzo intensywnego tętniczego, zmuszającego do wykonania doraźnego zabiegu operacyjnego.

Rozróżnia się 4 stadia rozwoju hemoroidów:

    Stopień 1
    Hemoroidy nie są jeszcze widoczne i wyczuwalne na zewnątrz. Można je zobaczyć w postaci lekkich wypukłości w kanale odbytu za pomocą anoskopu/ rektoskopu. W tym stadium poza sporadycznymi jasnoczerwonymi krwawieniami nie powodują żadnych dolegliwości.

    Stopień 2
    Hemoroidy mogą wypadać przy próbie parcia, ale cofają się samoistnie. Towarzyszą temu dolegliwości takie jak krwawienie, świąd, pieczenie. Pacjent ma wrażenie niecałkowitego wypróżnienia, co powoduje dłuższe przebywanie w toalecie, ciągłe parcie, które z kolei zwiększa ból.

    Stopień 3
    Hemoroidy w tym stadium mają skłonność do wypadania nie tylko podczas wypróżniania, ale także w trakcie wysiłku fizycznego. Najczęściej pozostają stale widoczne i wyczuwalne, ale mogą być odprowadzone ręcznie.
    Hemoroidy 3 stopnia mogą powodować znaczny ból oraz występowanie krwawienia, świądu i sączenia.

    Stopień 4
    Hemoroidy 4 stopnia wypadają poza odbyt i nie dają się odprowadzić. Występują przy tym objawy takie jak: krwawienie, świąd, ból, sączenie oraz często nietrzymanie stolca.


Jakie przyczyny?

Przyczyny choroby hemoroidalnej są mało znane. Nie wiadomo, dlaczego u jednych schorzenie nie postępuje, a u innych dochodzi do poważnych powikłań. Nie ma też dowodów na rodzinne i wrodzone występowanie tej choroby.

Można jednak wyróżnić niektóre czynniki sprzyjające rozwojowi hemoroidów, a inne traktować za wyzwalające. Należą do nich:

  • Nieprawidłowe odżywianie: długotrwała dieta, uboga w błonnik, który w znacznym stopniu odpowiada za strukturę i konsystencję wydalanego stolca, powoduje zaparcia, co w konsekwencji poprzez silne parcie przy wydalaniu wywołuje podrażnienia i powstawanie coraz większych hemoroidów.
  • Nieregularne wypróżnienia, powoduje przekrwienie okolicy odbytu, a przewlekanie się tego stanu sprzyja powiększaniu się hemoroidów.
  • Siedzący tryb życia i brak aktywności fizycznej - brak ruchu utrudnia dobre krążenie i sprzyja powstawaniu hemoroidów.
  • Pozycja stojąca lub siedząca - zbyt długie pozostawanie w niej również prowadzi do zaburzeń.
  • Praca fizyczna, wymagająca bardzo dużego wysiłku
  • Menu: posiłki ostro przyprawione, duże ilości używek, alkohol w znacznych ilościach, mała ilość wypijanych płynów.
  • Ciąża i poród
  • Niektóre przewlekłe schorzenia, jak np. marskość wątroby (w 30% przypadków!), niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze, obecność dużych guzów w jamie brzusznej i miednicy mniejszej, wrodzona słabość mięśni zwieracza odbytu
  • Częste biegunki lub wymioty
  • Rak odbytnicy
  • Nadciśnienie tętnicze, niekorzystnie wpływające na krążenie krwi
  • Uwarunkowania genetyczne, skłonność do żylaków odbytu może być dziedziczona, zdarza się też wrodzona słabość mięśni zwieracza odbytu.
  • Stany zapalne, zwłaszcza przewlekłe, spowodowane m. in. przez bakterię escherichia coli
  • Podeszły wiek (zanikają wówczas elementy elastyczne tkanki łącznej w warstwie podśluzowej odbytnicy)

Jakie badania?

Krwawienie z odbytu jest bezwzględnym wskazaniem do pełnego badania proktologicznego. Lekarz przeprowadza wówczas wywiad chorobowy, podczas którego uzyskuje informacje o tym, jaka jest ilość i obfitość krwawień, czy chory odczuwa ból, jaki jest rytm wypróżnień. Ogląda okolicę odbytu i bada ją ręcznie. Wykonuje również badanie endoskopowe oraz mierzy ciśnienie w kanale odbytu. W zależności od wyników zaleca się odpowiednie leczenie.

Badanie lekarskie

»Czy to wszystko?« pyta wielu pacjentów z ulgą po tym, jak badanie przebiegło znacznie prościej, niż się obawiali. Jeżeli pacjent wie wcześniej, co czeka go w gabinecie lekarskim, badanie nie wydaje się takie straszne.
Zanim lekarz przystąpi do badania konieczne jest oczyszczenie jelita za pomocą środka do płukania jelit lub przeczyszczającego. Po przyjściu z toalety pacjent rozebrany od pasa w dół kładzie się na kozetkę do badań.

Możliwe są 3 sposoby ułożenia ciała:

Pozycja boczna Simpsa

Pozycja kolankowo-łokciowa

Pozycja ginekologiczna

Lekarz uważnie bada palcem zewnętrzną okolicę odbytu oraz kanał odbytu. Pacjent powinien w tym momencie rozluźnić mięśnie. Im mięśnie będą mniej napięte, tym szybciej i bezboleśniej przebiegnie badanie. Jeżeli konieczne będzie także badanie anoskopem lub rektoskopem, pacjent zostanie o tym poinformowany. Dla niektórych pacjentów badanie tego typu jest krępujące. W praktyce lekarskiej jednakże jest to jedno z badań rutynowych. Tylko dokładne badanie pozwoli lekarzowi poznać pełny obraz choroby oraz zastosować odpowiednie leczenie.

Dieta, maści, czopki i pigułki

Postępowanie zachowawcze może być stosowane u około 30% chorych. Jeżeli głównymi objawami są luźne stolce, świąd odbytu i ślady krwi na papierze toaletowym, chory powinien przede wszystkim zmienić dietę na bogatowłóknikową, pić więcej płynów, unikać potraw powodujących biegunkę, wykonywać delikatną toaletę odbytu po oddaniu stolca.

Poprawę przynoszą często ogólne lub miejscowe leki naczyniowe zmniejszające obrzęk i miejscowy odczyn zapalny. Stosuje się wówczas takie środki farmakologiczne, jak diosmina, flebotropy, niesterydowe leki przeciwzapalne.

Metody inwazyjne nieoperacyjne

Często spotykamy się z opinią pacjentów, którzy przyznają, że od wielu lat cierpią z powodu hemoroidów i do tej pory nie wiedzieli, że można tą przykrą dolegliwość wyleczyć bez operacji.

Centrum Medyczne EUROMED zapewnia leczenie:
  • bez operacji
  • niewymagające narkozy i hospitalizacji
  • ambulatoryjne
  • niewymagające zwolnienia się z pracy
  • pozwalające tuż po zabiegu powrócić do codziennych zajęć

Metody stosowane w Centrum Medyczne EUROMED nie ingerują w funkcjonowanie organizmu, nie powodują też zaostrzeń chorób przewlekłych. Pacjenci nie są narażeni na takie powikłania, jak brak możliwości trzymania stolca, czy gazów, co zdarza się w przypadku operacji chirurgicznej.

Terapia, którą Centrum Medyczne EUROMED proponuje pacjentom w leczeniu hemoroidów (żylaków odbytu) jest bezbolesna i szybka. Zabieg trwa ok. 10 - 15 min, co pozwala na przeprowadzenie go w przerwie codziennych zajęć pacjenta.

Metody bezoperacyjne polegają na zapobieganiu wypadaniu guzków krwawniczych przez zmianę struktury ich podłoża lub zapobieganiu obrzękowi i zaburzeniom przepływu krwi przez rozciąganie. Niekiedy stosuje się też przecinanie mięśnia zwieracza wewnętrznego lub wycina się powiększone poduszeczki naczyniowe. Są to następujące zabiegi:
  1. skleroterapia, czyli wstrzykiwanie do warstwy podśluzówkowej leków obliterujących, które powodują zwłóknienie okolicy guzka krwawniczego;
  2. założenie ciasnych gumowych podwiązek wokół podstawy guzków krwawniczych (metoda Barrona) - powoduje zahamowanie ich ukrwienia, martwicę i wypadnięcie;
  3. krioterapia (stosowanie aplikatorów niskiej temperatury) - polega na zamrażaniu podstawy guzków w celu wywołania ich lokalnej martwicy i zmniejszenia (coraz rzadziej stosowana);
  4. fotokoagulacja podczerwienią (stosowanie tzw. infra - red coagulation przez 1,5 sekundy w kilku miejscach u podstawy guzka krwawniczego) - polega na przykładaniu sondy i wykorzystaniu promieniowania podczerwieni do wywołania martwicy wypadającego guzka;
  5. metoda Longo - wykonywana za pomocą specjalnego instrumentu zwanego staplerem, za pomocą którego dokonuje się wycięcia i zszycia mechanicznego śluzówki kanału odbytu powyżej linii grzebieniastej. Nie przeprowadza się wycięcia hemoroidów, ale wciągnięcie do kanału odbytu do ich prawidłowej anatomicznej pozycji. Metoda ta jest szczególnie przydatna wtedy, gdy chorobie hemoroidalnej towarzyszy wypadanie błony śluzowej odbytnicy.

Metody operacyjne

Dotyczą około 10% chorych z chorobą hemoroidalną. Oto rodzaje takich metod:
    - otwarta hemoroidektomia metodą Milligan-Morgan - jest najczęściej wykonywana;
    - metoda Fergusona - wskazaniem jest intensywne krwawienie. Po wycięciu kompleksu krwawniczego zaszywa się szczelnie błonę śluzową kanału odbytu;
    - podśluzówkowa hemoroidektomia metodą Parksa.

W leczeniu choroby hemoroidalnej powinna obowiązywać zasada, aby zawsze dopasować metodę leczenia do indywidualnego stanu chorego. Zarówno lekarz, jak i pacjent musi brać pod uwagę fakt, że nie można wszystkich chorych leczyć jedną metodą, która jest aktualnie modna.

Hemoroidy w ciąży

Sygnałem powstawania hemoroidów, które pojawiają się w ciąży lub tuż po porodzie mogą być krwawienia, ból lub swędzenie okolic odbytu.
Przyczyną pojawiania się hemoroidów mogą być częste w ciąży problemy z regularnym wypróżnianiem oraz ucisk macicy na jelita.
Zaparcia są ubocznym skutkiem działania ciążowych hormonów, które powodują, że jelita się rozciągają i pracują mniej wydajnie. Trawienie i wydalanie przebiega więc wolniej.
Hemoroidy tworzą się również, ponieważ rosnąca macica uciska żyły jamy brzusznej i tym samym utrudnia odpływ krwi z narządów miednicy małej.
Jeśli zaparcia pojawiają się już w pierwszym trymestrze, trzeba zadziałać szybko, bo w miarę wzrostu dziecka ucisk macicy na jelita będzie coraz większy. Powstawaniu zaparć mogą sprzyjać również stosowane w leczeniu niedokrwistości ciężarnych preparaty żelaza. Hemoroidy są bardzo nieprzyjemne i mają tendencję do powiększania się w każdej kolejnej ciąży. Choć nie zagrażają zdrowiu dziecka należy zwrócić się po poradę do lekarza ginekologa.
Najważniejsze dla zapobiegania dolegliwościom związanym z żylakami odbytu są dbałość o regularne wypróżnienia i odpowiednia aktywność fizyczna.
By zmniejszyć możliwość powstania hemoroidów należy stosować dietę bogatą w błonnik, ograniczać liczbę godzin spędzanych w pozycji siedzącej, a także wydłużać spacery i wypoczynek na leżąco.

Kobiety w ciąży mogą stosować maści i czopki doodbytnicze łagodzące dolegliwości choroby hemoroidalnej. Jednak tylko niektóre preparaty można stosować bezpiecznie.
Informacja o tym, czy dany lek nadaje się dla kobiet ciężarnych, powinna znajdować się na opakowaniu leku lub w ulotce informacyjnej. W razie wątpliwości należy poradzić się lekarza lub farmaceuty. Preparat o bezpiecznym i skutecznym działaniu to Posterisan®. Można go stosować zarówno u kobiet w ciąży, w okresie laktacji jak i u dzieci.

Uwaga, przyczyną krwawienia, bólu, świądu w okolicy odbytu nie zawsze muszą być hemoroidy.

Skóra wokół ujścia odbytnicy jest bardzo wrażliwa. Łatwo dochodzi tam do podrażnień, skaleczeń lub zapalenia. W ten sposób może dojść np. do powstania szczeliny odbytu. Pod pojęciem tym rozumiemy głębokie pęknięcie lub owrzodzenie śluzówki odbytnicy, w którym w miarę upływu czasu może dojść do zapalenia. Szczelina może powodować ostry ból oraz często nieznaczne krwawienie.
W okolicy odbytu dochodzi często także do powstania egzemy okołoodbytniczej (zapalna choroba skóry w okolicy odbytu) oraz łagodnych guzkowatych płatków skóry.

Przy częstym występowaniu i utrzymywaniu się dolegliwości w okolicy odbytu należy skonsultować się z lekarzem specjalistą.
Za tymi objawami mogą kryć się także poważne schorzenia, co jednak zdarza się stosunkowo rzadko. Tylko badanie lekarskie może wykluczyć takie podejrzenie


Przygotowanie i czas operacji [więcej >>>]